هواساز هایژنیک از جمله دستگاه های تهویۀ مطبوعی هستند که به منظور مدیریت و کنترل کیفیت هوا مورد استفاده قرار می گیرند.

نکته ای که باعث می شود هواساز هایژنیک نسبت به سایر هواکش های صنعتی متمایز باشد میزان پاکسازی هواست.

این هواساز در مکان هایی که نیاز به هوای تمیز باشد، مورد استفاده قرار می گیرد و جهت جذب ذرات معلق در هوا از فیلتر های مختلف استفاده می شود. و قادر است سطح آلاینده های هوا و ذرات معلق، دما و رطوبت را در بهترین کیفیت کنترل کنند.

در کنار این دستگاه  هواساز یک چیلر و یک بویلر استفاده می شود.

چیلرها منظور خنک سازی محیط مورد استفاده قرار می گیرند. در فصل های سرد سال نیز برای گرمایش محیط در فضاهای بزرگ از بویلرها یا همان دیگ های بخار کمک گرفته می شود

اهداف اصلی استفاده از هواساز

  • تنظیم رطوبت
  • تنظیم اکسیژن
  • تصفیه هوا
  • کنترل دما

انواع هواساز

  • هواساز هایژنیک یا هواسازهای بهداشتی
  • هواسازهای معمولی
  • هواساز زنت
  • هواساز ایرواشر

از جمله کاربردهای هواساز عبارتند از:

  • صنایع غذایی
  • صنعت دارویی
  • صنایع شیمیایی
  • صنایع نظامی
  • بیمارستان ها و مراکز درمانی
  • کارخانه و کارگاه های صنعتی
  • سالن ها و باشگاه های ورزشی
  • فروشگاه ها و مراکز خرید زنجیره ای
  • تالارهای پذیرایی و رستوران ها
  • طراحی کلین روم یا اتاق تمیز
  • صنعت الکترونیک
  • صنعت خودروسازی
  • اتاق های تمیز
  • دانشگاه ها و مراکز آموزشی
  • فضای مشاع پاساژها (راهروها)
  • فضای مشاع هتل ها و مراکز تفریحی
  • سالن های سمینار و اجتماعات
  • نمایشگاه ها
  • و …

تفاوت هواساز هایژنیک و معمولی چیست؟

تفاوت هواساز هایژنیک و معمولی در حقیقت در هوایی که ساخته می شود و مورد استفاده قرار می گیرد است.

هواسازهای هایژنیک با درصد تمیزی بالای ۹۹% هوایی با بالاترین کیفیت را تولید می کند.

تجهیزات ابزار دقیق در هواسازها ، برای کنترل دما و رطوبت به کار می روند.

در واقع در نحوه عملکرد هواساز معمولی و هواساز هایژنیک تفاوت زیادی وجود دارد که در نتیجه در کیفیت هوای ساخته شده اثرگذار است.

در منظر کلی در هر دو هواساز حجم مشخصی از هوا وارد دستگاه شده و پس از عبور از فیلترها ، تنظیم رطوبت، دما و تبادل حرارت، هوای تصفیه و تهویه شده به سمت مجرای خروجی هدایت می‌ شود.

آیا درباره مکنده نجاری اطلاعاتی دارید؟ برای مطالعه درباره دستگاه مکنده نجاری کلیک کنید .

اجزای هواساز هایژنیک

  • فن
  • فیلترها
  • مجراهای خروجی و ورودی سیستم تهویه مطبوع
  • تجهیزات رطوبت زن
  • الکتروموتور
  • استراکچر
  • دمپر
  • کویل ها

بدنۀ دستگاه :

جنس بدنه هواساز های هایژنیک باید از جنس آهن گالوانیزه باشد تا در برابر رطوبت و شرایط نامساعد دچار خوردگی و زنگ نشود و بدنه دستگاه به گونه ای طراحی  شود که محلی برای نصب اجزای مختلف آن از جمله سیستم های رطوبت زن (یا رطوبت گیر)، سیستم های فیلتراسیون، کویل های حرارتی و … تعبیه شود.

بدنه دستگاه هواساز هایژنیک به صورت دو جداره طراحی و ساخته می‌شود.

دو دلیل اصلی برای این کار وجود دارد که مورد اول عایق  کردن بین دو جدار داخلی و خارجی هواساز به منظور جلوگیری از اتلاف حرارتی و علت دوم ایجاد فاصله با جدار داخلی برای جلوگیری از نشت هوای فیلتر نشده به داخل هواساز و محافظت از جدار داخلی می باشد که اگر به این شکل طراحی نشود دستگاه را از شرایط هایژنیک خارج می کند.

فن و موتور الکتریکی :

ظرفیت تولید هوا در هواسازها به قدرت فن و موتور الکتریکی است.

وظیفۀ اصلی  این دستگاه ها تأمین هوای پاک برای محیط های حساس است. به همین خاطر باید فشار هوای بالایی را ایجاد کنند که برای انجام این کار به موتور های پرقدرت نیاز است.

ظرفیت هواسازهای هایژنیک بین ۲۵۰۰ تا ۴۰۰۰۰ واحد فوت مکعب بر دقیقه است.

کویل های حرارتی :

همانطور که در موارد فوق گفتیم هواساز ها دارای دو دستگاه چیلر و بویلر هستند که کویل های حرارتی با چهار لوله به شکل یک خط رفت و برگشت داخل هواساز های هایژنیک قرار می گیرند.

به این صورت که یک خط رفت و برگشت مخصوص سرمایش محیط است وبه دستگاه چیلر متصل می شود و دومین خط رفت و برگشت کویل نیز به دستگاه بویلر و آب گرم متصل می گردد

دستگاه های رطوبت گیر :

اگر هوای بیرون دارای رطوبت بالایی باشد، در زمان سرمایش لازم است از دستگاه های رطوبت گیر استفاده شود.

این دستگاه ها بر مبنای نقطه شبنم طراحی می شوند.

به این شکل که با عبور هوا از روی کویل های سرمایشی، قطرات آب جدا شده، در کف هواساز جمع آوری می شود و سپس به بیرون هدایت می گردد.

دستگاه های رطوبت زن :

اگر آب و هوای شهر خشک باشد یا اگر بخواهید از هواسازهای هایژنیک در محیط های گل خانه ای بهره ببرید، لازم است به سراغ سیستم های رطوبت زن بروید و محیطی مرطوب تحویل بگیرید.

فیلترهای دستگاه

در سیستم های هایژنیک از سه فیلتر متفاوت استفاده می شود.

فیلتر اولیه ، یک فیلتر فلزی است که به شکل لانه زنبور طراحی شده و جلوی ورود ذرات بزرگ، حشرات و … را به درون هواساز می گیرد.

این فیلتر درست پس از فن دستگاه نصب می شود. با عبور از این فیلتر نوبت به فیلترهای هپا و اولپا می رسد که می توانند پاک سازی نهایی را روی هوا انجام دهند و آلاینده های موجود در جریان هوا را با دقت ۹۹/۹۹ درصد فیلتر کنند.

لامپ UV :

لامپ UV به کار رفته در دستگاه هواساز می تواند به طور کامل ذرات میکروبی و ویروسی را پیش از ورود به محیط بهداشتی مورد نظر از بین ببرد.

در محیط های آزمایشگاهی، بیمارستانی و … لازم است علاوه بر پاک سازی آلاینده های موجود در هوا باید جریان  جریان هوا را ضد عفونی هم کرد که برای انجام این کار اغلب از اشعۀ ماورای بنفش استفاده می شود.

آیا درباره فن سانتریفیوژ اطلاعاتی دارید؟ برای مطالعه درباره فن سانتریفیوژ کلیک کنید .

شیوۀ طرز کار دستگاه های هواساز هایژنیک

همین طور که گفتیم، این دستگاه ها تقریباً شبیه به سیستم های معمولی کار می کنند و مهم ترین تفاوتشان در سیستم فیلتراسیون است. به همین خاطر در ادامه چگونگی فیلتراسیون و تصفیۀ جریان هوا را در یک هواساز هایژنیک بررسی خواهیم کرد.

فیلتراسیون اولیه :

در ابتدا و پیش از اینکه جریان هوا وارد دستگاه هواساز شود، نخستین مرحله از فیلتراسیون آغاز می شود. تمامی اشیاء بزرگ مثل حشرات، خس و خاشاک ها و دیگر ذرات جامد با نصب یک فیلتر فلزی توری شکل در مقابل فن دستگاه به طور کامل از جریان هوا خارج می شود.

پس از آن نوبت عبور جریان هوا از روی پدهای فیلتری یا فیلترهای کیسه ای است. در این مرحله جریان هوا تا حدود نود و پنج درصد از ذرات آلاینده پاک می گردد و این درصد پاکسازی در تمامی دستگاه هایی هواسازانجام می شود.

فیلتراسیون ثانویه :

در این مرحله از فیلترهای هپا و اولپا در مسیر جریان هوا استفاده می شود. وظیفه فیلتر هپا جذب ذرات با قطر بیشتر تر از سه دهم میکرون است که با عبور هوا از سیستم فیلتراسیون هپا، تمام ذرات با قطر بیشتر از سه دهم میکرون از جریان هوا پاک می شوند و هوایی هوایی که از این فیلتر خارج می شود تا حد بالایی تصفیه شده و تا حدود ۹۹/۹۹ درصد می رسد.

تا اینجا به پاکی مطلوبی دست یافتیم اما اگر نیاز به محیطی ایمن تر وجود داشته باشد از فیلتر اولپا  استفاده می شود. وظیفه این فیلتر جداسازی ذرات آلاینده با دقت دوازده صدم میکرون است.

فیلتراسیون ثانویۀ جریان هوا، در مرحلۀ پایانی و پیش از ورود جریان هوا به محیط انجام می شود.

استفاده از لامپ های فرابنفش :

از لامپ های فرابنفش برای ضدعفونی کردن استفاده می شود و اگر علاوه بر پاکسازی نیاز به ضد عفونی کردن کامل هوا نیز وجود داشته باشد، در هواسازهای هایژنیک می توان از یک لامپ UV نیز استفاده کرد.اشعۀ ماورای بنفش خاصیت میکروب کشی بالایی دارد و می تواند با دقت بالایی تمامی موجودات زندۀ میکروبی موجود در جریان هوا را از بین ببرند.

مزایای هواساز هایژنیک

دستگاه های هایژنیک مزایای مهمی دارند که باعث می شود در محیط های بیمارستانی و دیگر محیط هایی که نیاز به جریان هوای استریل و پاک دارند از آن ها استفاده شود. در ادامه به مهم ترین مزایای این دستگاه ها اشاره کرده ایم :

  • پالایش کامل هوا
  • قدرت بالا در تولید هوای لازم جهت تهویۀ مطبوع هوا
  • امکان ضد عفونی کردن جریان هوا
  • مدیریت گرمایش و سرمایش محیط
  • امکان استفاده از دستگاه های رطوبت زن یا رطوبت گیر

معایب دستگاه های هواساز هایژنیک

  • هزینه های بالای نصب و راه اندازی دستگاه
  • هزینه های تعمیرات و نگهداری دستگاه
  • تعویض سیستم های فیلتراسیون دستگاه