دمپر، دریچه یا صفحه ای فلزی می باشد که از پرکاربردترین وسایل کنترل جریان هوا در دستگاه های تهویه مطبوع HVAC نظیر هواساز، پکیج یونیت و یا کنترل جریان هوای داخل کانال و دیگر تجهیزات می باشد.

باز و بسته کردن و همچنین کنترل میزان جریان هوا توسط دمپر امکان پذیر می باشد، همچنین با تنظیم تیغه های دمپر امکان تغییر جهت جریان هوا میسر می گردد.

زمانی که شما از دمای محیط رضایت کامل را ندارید یا دمای خانه دچار تفاوت و تناقض می باشد می توانید با استفاده از هواکش صنعتی با دمپر مشکل خود را حل کنید و نیازهای خود را برطرف کنید.

دمپرها از اساسی ترین تجهیزات به منظور کنترل جریان هوا به شمار می آیند و دارای اهمیت بالایی در این مورد می باشند.

دمپرها نه تنها در خانه ها بلکه در بیمارستان ‌ها، هتل ‌ها، ساختمان ‌های بزرگ تجاری، نیروگاه ‌ها، صنایع نفت و گاز و پتروشیمی و سایر صنایع نیز دارای کاربرد و استفاده می باشند.

در این مقاله قصد داریم به سوالاتی مانند دمپر چیست؟ انواع دمپر و … اشاره کنیم امیدواریم که تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

دمپر چیست؟

دمپر وسیله ای است که با کمک آن تهویه هوا و سرمایش و گرمایش به درستی انجام خواهد شد. با نصب دمپر در مسیر کانال یا ورودی های هوا، امکان تنظیم فشار یا قطع و وصل هوا وجود خواهد داشت.

با استفاده از هواکش صنعتی با دمپر، از ورود حشرات، پرندگان و گرد و خاک و هر جسم ناخواسته دیگری جلوگیری می شود.

دمپرها دارای انواع مختلفی می باشند و در صنایع مختلف بسته به نوع کارکرد آن ها مورد استفاده قرار می گیرند.

این تجهیزات فلزی، عموما از آلومینیوم، استیل، گالوانیزه و ورق آهنی سیاه (st37) ساخته می شوند.

 به کمک دمپر، امکان تغییر جریان هوا یا قطع و وصل آن فراهم می شود؛ بنابراین باید در مسیری که هوا جریان دارد نصب شوند.

انواع دمپر

با توجه به این نکته عملکرد انواع دمپر شبیه به یکدیگر است و دارای تفاوت های چندانی نمی باشد اما درجهت هر کاربردی نوع خاصی از این وسیله استفاده می شود که به کمک آن در درجه اول تهویه مناسب و سپس ایمنی و راندمان مناسبی در فضا ایجاد شود.

۱-بالانس دمپر

این نوع از دمپرها که با نام دیگر دمپر بادی نیز شناخته می شوند، در پشت هواکش ها (فن ها) به کار گرفته می شوند.

هنگامی که فن روشن می‌شود؛ پره های آن جهت انتقال هوا به بیرون از هم باز می شوند. 

زمانی هم که فن خاموش شود؛ پره ها روی هم قرار می گیرند و بسته می شوند. به دلیل اهمیت سبک بودن تیغه ها در این نوع، پره از جنس آلومینیوم ساخته می شوند.

۲-فایر دمپر

استفاده از این نوع از دمپرها موجب جلوگیری از ورود و عبور آتش و دود از طریق مسیر کانال هوا به محیط می شود.

به همین منظور این نوع از دمپرها، به نوعی دمپر ضد حریق یا ضد انفجار محسوب می شود.

یک فیوز وظیفه کنترل  پره های فایر دمپر را به عهده دارد که با آلیاژ خاصی ساخته می شود. این آلیاژ زمانی که دمای محیط به بالای ۷۴ درجه برسد؛ ذوب خواهد شد و با کمک فنرهای تعبیه شده، فشاری ایجاد می شود که موجب بسته شدن تیغه ها خواهدشد.

۳-دمپر ضد انفجار

این نوع از دمپرها به دلیل طراحی و کارکرد خاصی که دارند توانایی و مقاومت بالایی در برابر موج انفجار و شعله های آتش دارند و مانع خوبی به منظور جلوگیری از ورود موج انفجار به داخل محیط و همچنین شعله های آتش و گرد و غبار به داخل می شود.

۴-دمپر اتوماتیک

اگر دمپر اتوماتیک باشد؛ تنظیم جریان هوا به وسیله موتورهای الکترونیکی و به شکل مداوم انجام خواهد شد. به این نوع دمپر موتوری نیز گفته می شود.

۵-دمپر کانالی

با استفاده از این نوع از دمپرها می توان جریان هوا بین دو کانال هوا و دریچه های هوا را تنظیم کرد.

دمپر کانالی ممکن است یک یا چند پره داشته باشند که به شکل دستی یا اتوماتیک حرکت می کند و امکان کنترل جریان را بوجود می آورد.

مزایای استفاده از دمپر هواکش صنعتی

دمپرها می توانند در موارد مختلفی به کار گرفته شوند.

معمولاً در دودکش ‌ها و لزوماً در سیستم‌های تهویه مطبوع از جمله کولرهای گازی، کانال ‌های کولرآبی، هواسازها و سایر سیستم‌ های گرمایشی و سرمایشی، از دمپر استفاده می ‌شود. 

البته با توجه به کاربرد دمپر هواکش و محل قرارگیری آن (ابتدای کانال، انتها و خارج از کانال و هر جای دیگر از مسیر)، نوع تیغه‌ ها و شکل قرارگیری آن‌ ها می ‌توانند متفاوت باشند.

مزایا و کاربرد استفاده از دمپر هواکش صنعتی به شرح زیر می باشد:

  • کنترل میزان جریان هوای هواساز در ساختمان
  • تنظیم جریان هوا در ساختمان
  • قطع مسیر هوای گرم یا سرد به اتاقی که خالی است یا استفاده نمی شود
  • ممانعت از ورود هوا، پرندگان یا دیگر حیوانات به دودکش (معمولاً در تابستان)
  • کنترل جریان هوا به‌منظور کنترل میزان احتراق
  • دمپر دودکش برای اجاق‌های چوب سوز و شومینه ها
  • دمپر سیستم اطفاء حریق